Đề thi học sinh giỏi môn sinh học lớp 12 tỉnh vĩnh phúc năm học 2015 2016(có đáp án)

Ở một loài thực vật, gen quy định màu sắc quả gồm 2 alen, alen A quy định quả đỏ trội hoàn toàn so với alen a quy định quả vàng. Lai cây thuần chủng lưỡng bội quả đỏ với cây lưỡng bội quả vàng được F1 . Xử lý F1 bằng cônsixin, sau đó cho F1 giao phấn ngẫu nhiên với nhau được F2 . Giả thiết thể tứ bội chỉ tạo ra giao tử lưỡng bội, khả năng sống và thụ tinh của các loại giao tử là ngang nhau, hợp tử phát triển bình thường và hiệu quả việc xử lí hoá chất gây đột biến lên F1 đạt 55%. Xác định tỉ lệ phân li kiểu hình ở F2 . Câu 10 (1,0 điểm) Ở một loài thực vật, cho cây thân cao, hạt tròn, chín sớm tự thụ phấn thu được F1 có 4 loại kiểu hình với tỉ lệ: 56,25% cây thân cao, hạt tròn, chín sớm: 18,75% cây thân cao, hạt dài, chín muộn: 18,75% cây thân thấp, hạt tròn, chín sớm: 6,25% cây thân thấp, hạt dài, chín muộn. Hãy xác định quy luật di truyền chi phối phép lai và kiểu gen của P. Biết rằng mỗi gen quy định một tính trạng. -------------Hết----------Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm. Họ và tên thí sinh:……….………..…….................……...; Số báo danh:……….... SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC KỲ THI CHỌN HSG LỚP 12 THPT NĂM HỌC 2015-2016 HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN: SINH HỌC – THPT (Gồm 03 trang) Câu Ý Nội dung a * Những diễn biến chính: - Pha G1 : Sinh trưởng, tích lũy vật chất………………………………………………….. - Pha S: Tự nhân đôi ADN, nhân đôi NST……………………………………………….. - Pha G 2 : Tổng hợp tiếp các thành phần cần cho phân bào……………………………… * Giải thích: - Vì tế bào phôi sớm trải qua pha G1 rất nhanh, các yếu tố cần thiết cho phát động phân bào đã chuẩn bị sẵn ở tế bào trứng * Cơ chế truyền xung thần kinh qua xináp - Xung thần kinh truyền đến tới chuỳ xináp làm Ca2+ từ dịch mô đi vào chuỳ xináp….... - Ca2+ làm các bóng chứa chất trung gian hoá học gắn vào màng trước và vỡ ra. Chất trung gian qua khe xináp đến màng sau …………………………………......................... - Chất trung gian hoá học tới gắn với các thụ thể ở màng sau xináp làm xuất hiện xung thần kinh ở màng sau. xung thần kinh hình thành tiếp tục truyền đi tiếp.......................... * Truyền tin truyền qua xináp chỉ theo một chiều vì: Chỉ ở chuỳ xináp mới có các bóng xináp chứa các chất trung gian hoá học, chỉ màng sau xináp mới có các thụ quan tiếp nhận các chất này * Mục đích của việc làm: - Quan sát trên vật kính có độ phóng đại nhỏ trước để nhìn bao quát tiêu bản và chọn tế bào có NST cần quan sát................................................................................................... 1 b a 2 b a 3 b 4 b 5 6 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0.5 * Lý do có thể: - Do tiêu bản hỏng (tiêu bản NST không lấy đúng kỳ giữa của quá trình phân bào) 0.25 - Do học sinh không tuân thủ đúng các bước sử dụng kính - Do kính hiển vi hỏng 0.25 (Ghi chú: ý 2 và ý 3, HS chỉ cần trình bày một trong 2 ý vẫn cho 0,25) a Điểm * Cấu trúc siêu hiển vi của NST - Cấu tạo của 1 Nucleoxom................................................................................................ - Mức xoắn 1: Chuỗi nucleoxom - Mức xoắn 2: Sợi chất nhiễm sắc - Mức xoắn 3: Siêu xoắn - Mức xoắn 4: Xoắn cực đại.............................................................................................. * Cơ chế phát sinh sự biến đổi ADN - Tiếp hợp trao đổi đoạn tương ứng của cặp NST tương đồng trong giảm phân I.............. - Đột biến gen - Đột biến cấu trúc NST....................................................................................................... 1 1 - Cặp Aa giảm phân bình thường → A, a 2 2 1 1 - Cặp Dd giảm phân bình thường → D, d…………………………………………… 2 2 1 1 - 10% cặp Bb rối loạn phân li giảm phân I → 0,1. Bb, 0.1. O ………………………. 2 2 1 1 1 → Tỉ lệ giao tử ABbd là: A × (0,1. ) Bb × d = 0, 0125 ……………………………. 2 2 2 3060.2 - Số Nu của mỗi alen đó là: = 1800 Nu 3, 4 0.25 0.25 0.25 0.25 0.25 0,25 0,5 - Xét alen A có : 2A + 2G = 1800 → A = T = 450 2A + 3G = 2250 G = X = 450 - Xét alen a có : 2A + 2G = 1800 → A = T = 458 2A + 3 G = 2242 G = X = 442…………………………………………………….. - Trong giảm phân, nguyên liệu môi trường cung cấp bằng chính số NST có trong các tế bào sinh giao tử. - Một tế bào sinh tinh có kiểu gen Aa giảm phân thì số nucleotit môi trường cung cấp chính bằng tổng số nucleotit của gen A và gen a. → Số Nu mỗi loại môi trường cung cấp cho quá trình giảm phân của 3 tế bào là: A = T = ( 450 + 458 ) x 3 = 2724 G = X = ( 450 + 442 ) x 3 = 2676...................................................................................... - Xét riêng từng cặp NST : 1 1 + Cặp 1 bị đột biến mất đoạn ở một chiếc → giao tử mang đột biến mất đoạn và 2 2 giao tử bình thường + Cặp 2 gồm 2 chiếc bình thường → 100% giao tử bình thường....................................... + Cặp 3 bị đột biến đảo đoạn ở cả 2 chiếc → 100% giao tử mang đột biến đảo đoạn 1 + Cặp 4 bị đột biến chuyển đoạn ở một chiếc → giao tử mang đột biến chuyển đoạn 2 1 và giao tử bình thường..................................................................................................... 2 - Vậy → Giao tử mang một đột biến mất đoạn và một đột biến đảo đoạn chiếm tỉ lệ là: 1 1 1 × 1 × 1× = ........................................................................................................... 2 2 4 7 8 9 10 a - Men đen chứng minh giả thuyết bằng phép lai kiểm nghiệm (phép lai phân tích) ……. b * Giải thích - Cơ thể có nhiều loại mô. - Một mô có nhiều tế bào…………………………………………………………………. - Một tế bào có nhiều ti thể (hoặc lục lạp) - Một ti thể (hoặc lục lạp) có nhiều bản sao. Quá trình đột biến gen có thể làm cho các bản sao mang các alen khác nhau……………………………………………………........ * Tính tỉ lệ kiểu hình ở F2: - Kiểu gen F1 : Aa. - Áp dụng consixin lên F1 0,5 0,5 0,25 0,25 0,5 0,5 0,25 0,25 + Có hiệu quả  → 0,55 AAaa + Không hiệu quả  → 0,45 Aa ................................................................................. 0,5 - Khi cho F1 giao phấn tự do có 3 phép lai: → Kiểu hình F2: 0,2941 đỏ : 0,0084 vàng + Phép lai 1: (0,55)2.(AAaa x AAaa) 2 → Kiểu hình F2: 0,1519 đỏ : 0,0506 vàng + Phép lai 2: (0,45) .(Aa x Aa) → + Phép lai 3: 2. 0,55.0,45 .( AAaa x Aa) Kiểu hình F2: 0,4538 đỏ: 0,0410 vàng...... 0,5 → Phân li kiểu hình ở F2: ≈ 0,9 đỏ : 0,1 vàng (9 đỏ : 1 vàng)…………………............ (Học sinh có thể tính theo cách khác, nếu đúng vẫn cho điểm tối đa) * Xét từng cặp tính trạng (TT) ở F1: - Cao: Thấp= 3:1 → Cây cao là trội hoàn toàn so với cây thấp → Quy ước A: cây cao; a: cây thấp → P: Aa x Aa. - Tròn: Dài= 3:1 → Hạt tròn là trội hoàn toàn so với hạt dài → Quy ước B: hạt tròn; b: hạt dài → P: Bb x Bb. - Chín sớm: chín muộn = 3:1 → chín sớm là trội hoàn toàn so với chín muộn → Quy ước D: chín sớm; d: chín muộn → P: Dd x Dd ………………………………………………………............................ * Xét đồng thời cả 3 cặp tính trạng: P dị hợp 3 cặp gen tự thụ phấn F1 thu được 4 loại kiểu hình với tỉ 9:3:3:1 = (3:1)(3:1) → Có hiện tượng 2 cặp gen nằm trên 1 cặp NST liên kết hoàn toàn với nhau và di truyền độc lập với cặp còn lại ………............................ * Xét đồng thời từng 2 cặp tính trạng: - Xét đồng thời TT chiều cao và hình dạng hạt: (3 cao : 1 thấp)(3 tròn : 1 dài) = 9 cao, tròn: 3 cao, dài: 3 thấp, tròn: 1 thấp, dài = Tỉ lệ bài ra → Gen quy định TT chiều cao và gen quy định tính trạng hình dạng hạt phân li độc lập → Kiểu gen P về 2 TT này là: AaBb - Xét đồng thời TT chiều cao và thời gian chín: (3 cao : 1 thấp)(3 chín sớm : 1 chín muộn) = 9 cao, chín sớm: 3 cao, chín muộn: 3 thấp, chín sớm: 1 thấp, chín muộn = Tỉ lệ bài ra → Gen quy định TT chiều cao và gen quy định tính trạng thời gian chín phân li độc lập → Kgen P về 2 TT này là: AaDd - Xét đồng thời TT hình dạng hạt và thời gian chín: (3 tròn : 1 dài) (3 chín sớm : 1 chín muộn = 9 tròn, chín sớm: 3 tròn, chín muộn: 3 dài, chín sớm: 1 dài, chín muộn → Khác tỉ lệ bài ra → Gen quy định TT hình dạng hạt và gen quy định tính trạng thời gian chín di truyền liên kết. Mà ở F1 tính trạng hạt trònBD chín sớm; hạt dài- chín muộn: luôn đi cùng nhau → Kiểu gen của P: là bd BD * Vậy kiểu gen của P là: Aa …………………………………….............................. bd (Học sinh có thể biện luận theo cách khác, nếu đúng vẫn cho điểm tối đa) 0,25 0,25 0,25 0,25