SKKN tạo hứng thú cho học sinh khi học toán

hơn 5000 học sinh , nhằm mục đích qua đó hình thành ,định hướng các chính sách Giáo dục tiên tiến nhằm khắc phục các yếu kém của nền GD chúng ta đã nêu ở trên. Lý do chọn đề tài : 1/Nhằm đổi mới Phương Pháp dạy học theo hướng PISA , căn cứ theo thông tư ngày 11 - 04 – 2012 của Bộ GDĐT Số: 2065 /BGDĐT-KTKĐCLGD gởi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (văn bản kèm theo) có viết : “ Thực hiện sự chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo về triển khai việc bồi dưỡng cho cán bộ quản lý, giáo viên cấp THCS, THPT tại địa phương đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá theo hướng PISA.” 2/ Gây hứng thú cho học sinh trong học tập bằng các bài toán hướng PISA. I/- Thuận lợi: 1) Sau khi có kết quả khảo sát PISA , Bộ GDĐT sẽ có các định hướng đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá theo hướng PISA.” .Do đó sáng kiến này chắc chắn rằng là một trong những định hướng tương lai của ngành GD , sẽ được áp dụng trong trong thòi gian tới và sẽ được hỗ trợ của PISA Việt nam cũng như các cơ quan chức năng khác. 2) Bản thân tôi đã được tập huấn 2 đợt ở TP HCM về PISA, được tham gia trong Hội đồng khảo sát PISA của Tỉnh Kiên Giang với chức danh “Cán bộ khảo sát” , nên hiểu rõ các dạng Toán hướng PISA. 3) Học sinh bước đầu rất thích thú với Toán PISA II/- Khó khăn : 1) Đây là công việc hết sức mới mẻ nên kinh nghiệm còn hạn chế. 2) Tài liệu về Toán PISA để tham khảo còn rất ít . 3) Việc sáng tạo các bài Toán PISA cho đúng yêu cầu cần một thời gian nghiên cứu lâu dài . B) NỘI DUNG SÁNG KIẾN : Trước hết chúng ta hãy xét bài toán sau : Bài toán 1 : Trong một lễ hội hóa trang ,Jens đã thu lượm được một số lông chim ,con số này kết thúc bằng chữ số 2.Số lông chim của con trai anh là một số tận cùng bằng chử số 3.Anh bạn Achim của Ewald cũng đi nhặt 2 lông chim ,số của anh tận cùng bằng 4 trong khi Ewald có số tận cùng là 3.Tổng số lông chim họ tìm thấy là một số chính phương.Và bây giờ là một câu hỏi có thể gây bất ngờ : Con trai của Jensw tên gì ? Nhận xét : Mới đọc sơ lược bài toán này ,học sinh thường kêu lên : “ Đề in sai , vô lí, hỏi gì không hỏi lại hỏi tên ,giả thiết đâu có dùng để làm gì ? “ Thật ra đây là một bài toán thuần túy logic đúng theo nghĩa của nó . Lời giải như sau : Tổng số lông chim thu được kết thúc bằng chữ số 2 : (2+3+3+4=12) Nhưng chẳng có số chính phương nào kết thúc bằng số 2 cả ! ( 2 là số vô tỷ ).Vậy là ở đây không phải có 4 người ,mà chỉ có 3 người thôi !.Điều đó có nghĩa là một trong 2 người còn lại phải là con của Jens.Số lông chim của cậu con trai kết thúc bằng chữ số 3. Vậy Ewald phải là con trai của Jens. Nhận xét : HS chúng ta chưa quen với loại toán này nên lúng túng, giải không được. Trong thực tế cuộc sống,đâu phải chúng ta có thể đem các kiến thức trong sách vở ra để giải quyết vấn đề ngay được, mà cần nhanh nhạy, linh động ,sáng tạo để giải quyết ngay các vấn đề đặt ra. Trong tương lai, chúng ta cần đổi mới PPGD và hệ thống kiến thức sao cho giảm nhẹ phần hàn lâm ,tăng cường phần thực tế ứng dụng. Bài toán 2 : TRANG TRẠI Dưới đây là ảnh chụp và mô hình hình học của một trang trại với mái nhà có hình dạng của 1 kim tự tháp trong đó các kích thước được ghi trong hình vẽ. Sàn tầng gác mái ABCD là một hình vuông ,còn hình khối EFGHKMN là hình hộp chữ nhật , trong đó E,F,G,H tương ứng là trung điểm của AT,BT,CT và DT.Các cạnh bên của kim tự tháp đều có chiều dài là 12m. Câu hỏi 1 : Tính diện tích sàn tầng gác mái ABCD. Diện tích sàn tầng gác mái ABCD = ________________ m 2 Yêu cầu : Để giải quyết nhiệm vụ này ,học sinh cần biết kết nối mô hình thực tế với mô hình Toán học ,cần biết cách tính diện tích của hình vuông khi biết độ dài cạnh .Học sinh cũng cần biết thực hiện các tính toán đơn giản khi tính diện tích. Câu trả lời đúng : 144 đơn vị diện tích. 3 Câu hỏi 2 : Tính độ dài cạnh EF. Độ dài cạnh EF = ________________ m Yêu cầu : Để giải quyết nhiệm vụ này ,học sinh cần biết kết nối mô hình thực tế với mô hình Toán học.Học sinh cần phải nhìn thấy một hình tam giác hai chiều trong hình biểu diễn 3 chiều, biết lựa chọn thông tin thích hợp về độ dài tương ứng và từ đó giải bài toán. Tính độ cao từ T đến sàn ABCD = ............... m Bài toán 3 : TĂNG GIÁ , GIẢM GIÁ 4 Florian vửa mua được một chiếc xe đạp giảm giá 20% ,nhưng anh trai của Florian là Jens lại nói : « Người ta chỉ việc tăng giá lên 20% , sau đó giảm 20% để dụ người mua.Suy cho cùng thì em cũng phải trả cùng một số tiền mà thôi ! Người bán hàng có cùng quan điểm với Jens không ? Giải : Không đúng .Nếu làm như thế thì người bán hàng vẫn thực sự giảm giá.Thật vậy : Giả sử chiếc xe giá 100 đồng. Nếu tăng giá lên 20% thì 20 x120 = 24 giá chiếc xe là 120 đồng . Giảm 20% của 120 đồng là 100 đồng. Vậy có làm như thế thì người bán hàng đã giảm 24 – 20 = 4 đồng tức là giảm 4 % !. Nhận xét : Bài toán này tập cho HS không vội vàng kết luận theo cảm tính mà phải lập luận logic.  Những bài toán loại như trên sẽ rất hứng thú đối với HS.  Các bài toán dạng như trên đôi khi không cần đòi hỏi khối lượng tri thức nhiều , nhưng đòi hỏi sáng tạo và nhanh trí.Như thế có khi một bình thường lại giải nhanh và chính xác hơn các HS được xếp loại giỏi hơn trong lớp xưa nay .Điều này lôi cuốn tất cả HS ,kể cả HS yếu kém có thể tham gia hầu hết.  Do đó để gây hứng thú cho học sinh học Toán chúng ta cần đổi mới PP giảng dạy theo hướng PISA  Việc đổi mới này sẽ làm HS , kể cả HS yếu kém thấy tự tin hơn , thấy hứng thú trong học tập hơn.  Tuy nhiên SGK còn ít các bài Toán như thế .Nên chăng ngay từ bây giờ chúng ta nên phát động một phong trào sáng tạo các bài toán thực tế như thế để gây hứng thú học tập cho học sinh ? Biện pháp thực hiện :  Tuyên truyền rộng rãi trong GV và HS định hướng Toán PISA.  Đưa nội dung Toán PISA vào các buổi sinh hoạt đầu tuần,sinh hoạt chủ nhiệm,sinh hoạt Đoàn Đội.  Tổ chức các câu lạc bộ Toán PISA  Phát động tham gia soạn,sáng tác các bài Toán trong chương trình PhổThông theo định hướng PISA.  Chẳng hạn xét bài toán trong SGK lớp 10 nâng cao sau :Bài 38 trang 61 được sửa lại theo định hướng PISA như sau : 5 Bài 38 : Trong trò chơi Angry Bird ,đường đi của một chú chim có hình parabol có bề lõm quay xuống dưới ,và đi qua các điểm có tọa độ như hình vẽ. a) Tìm hàm số bậc hai có đồ thị là cung parabol nói trên. b) Khi chú chim ở vị trí cao nhất.Hãy tính khoảng cách từ đó đến mặt đất. Giải : a) Hàm số cần tìm có dạng : f ( x) = ax 2 + bx + c (a ≠ 0) thỏa : 43   f (0) = c = 0 a = − 1520 43 2 3483   x + x  f (10) = 100a + 10b = 43 ⇒  Vậy : f ( x) = − 3483 1520 760  f (162) = 1622 a + 162b = 0 b =   760  6